Przejdź do głównej zawartości

o pewnej nie(?)zamierzonej ingerencji prawodawcy

Czy zaliczenie nakładów użytkownika wieczystego, o których mowa w art. 77 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 1997, nr 115, poz. 741, t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 ze zmianami; dalej ugn) uzależnione jest od wzrostu wartości nieruchomości użytkowanej wieczyście? Innymi słowy, czy w trakcie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zalicza się nakłady poniesione przez użytkownika wieczystego na budowę drogi i/lub wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych niezależnie od tego, czy w następstwie ich poniesienia wzrosła wartość nieruchomości użytkowanej wieczyście?

Zgodnie z treścią art. 77 ust. 4 ugn: „w przypadku aktualizacji opłaty rocznej na poczet różnicy między opłatą zaktualizowaną a opłatą dotychczasową zalicza się wartość niezaliczonych nakładów poniesionych przez użytkownika wieczystego na budowę poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2, wybudowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 143 ust. 1”. Cytowany przepis mówi, że w trakcie aktualizacji opłaty rocznej, obligatoryjnie a nie fakultatywnie, organ reprezentujący właściciela zobowiązany jest do zaliczenia poniesionych przez użytkownika wieczystego nakładów na urządzenia infrastruktury technicznej o ile mieszczą się one w katalogu nakładów, o których mowa w art. 143 ust. 2 („przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych”) i wybudowane zostały „z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi” (art. 143 ust. 1 ugn). W treści art. 77 ust. 4 ugn ustawodawca nie uzależnia obowiązku zaliczenia takich nakładów od wzrostu wartości nieruchomości, jak to czyni przy okazji „nakładów koniecznych wpływających na cechy techniczno-użytkowe gruntu”, o których mowa w art. 77 ust. 6 ugn, a o których mówi jasno, iż podlegają on zaliczeniu, „o ile w ich następstwie wzrosła wartość nieruchomości gruntowej”. Wydaje się zatem, że w świetle zapisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nakłady na urządzenia infastruktury technicznej podlegają zaliczeniu niezależnie od tego, czy w następstwie ich poniesienia wartość nieruchomości wzrosła czy też nie.

Ponieważ wartość nakładów, zgodnie z brzmieniem art. 77 ust. 4 ugn, zalicza się na poczet różnicy pomiędzy opłatą zaktualizowaną a dotychczasową, w toku postępowania konieczne jest ustalenie tej wartości. Wartość tę, w toku procesu sądowego, określają biegli w zakresie szacowania nieruchomości rzeczoznawcy majątkowi, których, w toku sporządzania opinii obowiązują zapisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2004, nr 207, poz. 2109 ze zmianami; dalej rwn). Do dnia 26 sierpnia 2011 roku sprawa była stosunkowo prosta, jeśli prostym można nazwać to, co prawodawca miał na myśli formułując zapisy § 35 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości. Po tej dacie zasady szacowania wartości nakładów na urządzenia infrastruktury technicznej zostały zmienione w taki sposób, że niejako „uzupełniły” brzmienie ustawy. Zgodnie z aktualnym brzmieniem § 28 ust. 6 rwn „przy określaniu wartości nakładów poniesionych przez użytkownika wieczystego, o których mowa w art. 77 ust. 4 i 5 ustawy, wartość nakładów stanowi iloczyn wartości określonych na podstawie § 35 ust. 3 pkt 1 i procentowego udziału użytkownika wieczystego w kosztach budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej”. Zgodnie zaś z brzmieniem § 35 ust. 3 pkt. 1 „wartość nakładów odpowiada różnicy wartości nieruchomości uwzględniającej jej stan po dokonaniu nakładów i wartości nieruchomości uwzględniającej jej stan przed dokonaniem tych nakładów, przy czym: (1)) przy określaniu wartości nakładów według zasad rynkowych, dla ustalenia różnicy wartości nieruchomości określa się jej wartość rynkową;”.
W świetle zapisów rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości biegły - rzeczoznawca majątkowy zobowiązany jest do oszacowania wartości rynkowej nieruchomości przed dokonaniem nakładów oraz z uwzględnieniem jej stanu po dokonaniu nakładów a wartość nakładów jest różnicą otrzymanych wartości rynkowych. Nie istnieje zatem możliwość aby na poczet różnicy pomiędzy opłatą zaktualizowaną a dotychczasową zaliczyć wartość nakładów określoną w podejściu kosztowym, jak o tym mowa w § 35 ust. 3 pkt. 2. Jeśli zatem w wyniku poniesienia nakładów na urządzenia infrastruktury technicznej wartość nieruchomości nie wzrośnie, to z uwagi na brak możliwości oszacowania ich wartości rynkowej nie będzie możliwe ich zaliczenie.

Wydaje się, że prawodawca formułując brzmienie § 28 ust. 6 rwn sprzeciwił się brzmieniu ustawy i „uzupełnił” zapis art. 77 ust. 4 ugn w taki sposób, aby uniemożliwić zaliczenie nakładów na urządzenia infrastruktury w sytuacji, kiedy nie powodują one wzrostu wartości rynkowej nieruchomości. Wprowadził zatem w drodze rozporządzenia warunek, którego brak jest w treści przepisu wyższej, ustawowej rangi.

Popularne posty z tego bloga

Przeznaczenie nieruchomości gruntowej.

Czytając operaty szacunkowe, które powstają w toku postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych odnoszę wrażenie, że niektórzy rzeczoznawcy majątkowi w jakiś przedziwny i pokrętny sposób rozumieją pojęcie przeznaczenia nieruchomości. Być może wynika to z brzmienia art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010, nr 102, poz. 651, ze zm.; dalej ugn), który nakazuje określić przeznaczenie nieruchomości w pierwszej kolejności na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a następnie, w sytuacji braku planu miejscowego na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można mieć pretensji do rzeczoznawców majątkowych w taki sposób określających przeznaczenie nieruchomości skoro obliguje ich do tego zapis ustawowy czytany wprost. Jednak zarówno w środowisku rzeczoznawców jak i osób związanych z gospodarow...

Wywłaszczenie terenów rodzinnych ogrodów działkowych.

O rodzinnych ogrodach działkowych już kilka razy pisałem. Pisałem również o odszkodowaniach z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntów na potrzeby budowy dróg publicznych. Jednak temat rodzinnych ogrodów działkowych oraz temat wywłaszczeń spotkały się ostatnio w interesującym orzeczeniu WSA, o którym warto wspomnieć nieco szerzej. Realizacja celów publicznych czasami wiąże się z koniecznością likwidacji części lub całości rodzinnego ogrodu działkowego. Posadowienie na gruncie, pod jego powierzchnią czy nad nim sieci infrastruktury technicznej, budowa dróg publicznych czy lotnisk wymuszają zajęcie gruntów koniecznych dla realizacji inwestycji. Dotychczas wydawało się, że ogólne postanowienia ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1419), zwłaszcza te zawarte w art. 17 – 22 a dotyczące zasad likwidacji ogrodu oraz zasad wypłaty odszkodowań należnych PZD oraz członkom – użytkownikom dzia...

Użytkowanie wieczyste - kilka pułapek.

Posiadanie gruntu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w użytkowaniu wieczystym, choć umożliwia korzystanie zeń jak właściciel związane jest jednak z kilkoma pułapkami, w które wpadają czasem użytkownicy wieczyści, zwłaszcza ci, którzy nie mają czasu i ochoty aby zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami obowiązującego prawa. Z naszych doświadczeń, które nabywamy każdego dnia w ramach prowadzonego doradztwa ( www.solski.pl ) wynika, że czasem proste normy potrafią sprawić sporo kłopotów. Po pierwsze użytkownicy wieczyści często nie pamiętają, że prawo użytkowania wieczystego jest prawem czasowym, umowa o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste zawierana jest na określony czas. Dotyczy to zwłaszcza tych z użytkowników wieczystych, którzy prawo to nabyli na rynku wtórnym. Zgodnie z postanowieniami art. 236 KC oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje na okres od 40 do 99 lat. Ponieważ prawo to powstało w 1961 roku część zawartych wówczas umów o odd...