Przejdź do głównej zawartości

z nieruchomości korzystanie

Polski system prawny, obok wywłaszczenia polegającego na odjęciu prawa własności nieruchomości, przewiduje również ograniczenie korzystania z nieruchomości ustanowione na rzecz podmiotu trzeciego, zwykle przedsiębiorcy wykonującego określoną działalność, której skala lub rozmiar przestrzenny wymagają korzystania z cudzych nieruchomości. Z przypadkami takimi mamy do czynienia na gruncie prawa geologicznego i górniczego, kiedy to, zgodnie z art. 18, jeżeli cudza nieruchomość lub jej część jest niezbędna do wykonywania działaności regulowanej ustawą, przedsiębiorca może żądać umożliwienia korzystania z tej nieruchomości lub jej części przez czas oznaczony, za wynagrodzeniem. Inną podstawą, wykorzystywaną przez przedsiębiorców przesyłowych, są zapisy art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którymi Starosta może ograniczyć w drodze decyzji sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie urządzeń infrastruktury (linii elektroenergetycznych, gazociągów, wodociągów i.t.p.).

Choć ustawodawca dla każdego z wyżej wymienionych przypadków inaczej zaprojektował sposób rozwiązywania ewentualnych sporów powstałych na gruncie udostępnienia nieruchomości (w pierwszym spory rozwiązują sądy powszechne, w drugim organy administracji), to wynagrodzenie z tytułu umożliwienia przedsiębiorcy korzystania z cudzej nieruchomości, zwykle ustalane jest na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego (biegłego w sprawach wartości nieruchomości).

W toku sporządzania operatu szacunkowego (opinii o wartości nieruchomości) rzeczoznawca majątkowy obowiązany jest kierować się zapisami powszechnie obowiązującego prawa korzystając przy tym z twardych danych rynkowych o transakcjach określonymi rodzajami praw do nieruchomości. Poważnym problemem dla większości odbiorców operatów szacunkowych jest ich lektura - często są to opracowania zrozumiałe tylko dla wąskiego kręgu osób; wszyscy pozostali, w tym również strony postępowania i ich pełnomocnicy, mają ze zrozumieniem toku rozumowania biegłego znaczne problemy, które nasilają się zwłaszcza wówczas, kiedy - zgodnie z praktyką - biegły (rzeczoznawca majątkowy) nie kieruje się bezpośrednio pozyskanymi danymi rynkowymi (często z uwagi na ich brak) ale stosuje różnorodne współczynniki i zależności.

Wypracowana przez środowisko rzeczoznawców praktyka określania wartości wynagrodzenia z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości przez inny podmiot, stosowana również w sytuacji określania wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności, polega, z grubsza rzecz ujmując, na zastosowania współczynnika ściśle powiązanego z wartością nieruchomości. Współczynnik ten, zwany przez niektórych „współczynnikiem współkorzystania” mówić ma z jakiej części nieruchomości, w wymiarze gospodarczym a nie przestrzennym, korzysta podmiot uprawniony. Problem polega na tym, że konstrukcja a co za tym idzie wartość tego współczynnika jest, nie tylko dla odbiorców opinii ale również dla samych autorów, bardzo często mało zrozumiała - stanowi on bowiem raczej przestrzenną a nie gospodarczą „wizualizację” podziału korzystania pozbawioną przy tym całej sfery zagwarantowanych przepisami prawa uprawnień i nałożonych prawem obowiązków tak właściciela jak i podmiotu uprawnionego.

Najbardziej jaskrawą konsekwencją takiego stanu rzeczy jest spór toczony wokół opodatkowania nieruchomości gruntowej oraz podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku. Jeśli bowiem przyjąć, że płatność podatku od nieruchomości zawsze obciąża właściciela a sposób korzystania z nieruchomości (jej przeznaczenie) ustalane jest według korzystania dominującego, to właściciel nieruchomości rolnej lub leśnej na której pobudowano urządzenia infrastruktury (np. linię elektroenergetyczną) może zostać zmuszony do zapłaty podatku od nieruchomości jak od nieruchomości przeznaczonej na działalność gospodarczą pomimo, że dla właściciela jest to stale nieruchomość rolna lub leśna a z jej walorów gospodarczych korzysta inny podmiot. Co więcej pomimo, że zgodnie z praktyką wyceny nieruchomości, wynagrodzenie z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości jest jednorazowe i oparte o jej wartość zgodną z dotychczasowym sposobem korzystania (rola lub las) - zwiększony podatek obciążać może właściciela „po wsze czasy” a przynajmniej tak długo, jak długo inny podmiot z niej korzysta.

Popularne posty z tego bloga

Przeznaczenie nieruchomości gruntowej.

Czytając operaty szacunkowe, które powstają w toku postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych odnoszę wrażenie, że niektórzy rzeczoznawcy majątkowi w jakiś przedziwny i pokrętny sposób rozumieją pojęcie przeznaczenia nieruchomości. Być może wynika to z brzmienia art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010, nr 102, poz. 651, ze zm.; dalej ugn), który nakazuje określić przeznaczenie nieruchomości w pierwszej kolejności na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a następnie, w sytuacji braku planu miejscowego na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można mieć pretensji do rzeczoznawców majątkowych w taki sposób określających przeznaczenie nieruchomości skoro obliguje ich do tego zapis ustawowy czytany wprost. Jednak zarówno w środowisku rzeczoznawców jak i osób związanych z gospodarow...

Wywłaszczenie terenów rodzinnych ogrodów działkowych.

O rodzinnych ogrodach działkowych już kilka razy pisałem. Pisałem również o odszkodowaniach z tytułu przejęcia na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntów na potrzeby budowy dróg publicznych. Jednak temat rodzinnych ogrodów działkowych oraz temat wywłaszczeń spotkały się ostatnio w interesującym orzeczeniu WSA, o którym warto wspomnieć nieco szerzej. Realizacja celów publicznych czasami wiąże się z koniecznością likwidacji części lub całości rodzinnego ogrodu działkowego. Posadowienie na gruncie, pod jego powierzchnią czy nad nim sieci infrastruktury technicznej, budowa dróg publicznych czy lotnisk wymuszają zajęcie gruntów koniecznych dla realizacji inwestycji. Dotychczas wydawało się, że ogólne postanowienia ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. Nr 169, poz. 1419), zwłaszcza te zawarte w art. 17 – 22 a dotyczące zasad likwidacji ogrodu oraz zasad wypłaty odszkodowań należnych PZD oraz członkom – użytkownikom dzia...

Użytkowanie wieczyste - kilka pułapek.

Posiadanie gruntu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w użytkowaniu wieczystym, choć umożliwia korzystanie zeń jak właściciel związane jest jednak z kilkoma pułapkami, w które wpadają czasem użytkownicy wieczyści, zwłaszcza ci, którzy nie mają czasu i ochoty aby zapoznać się z obowiązującymi w tym zakresie przepisami obowiązującego prawa. Z naszych doświadczeń, które nabywamy każdego dnia w ramach prowadzonego doradztwa ( www.solski.pl ) wynika, że czasem proste normy potrafią sprawić sporo kłopotów. Po pierwsze użytkownicy wieczyści często nie pamiętają, że prawo użytkowania wieczystego jest prawem czasowym, umowa o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste zawierana jest na określony czas. Dotyczy to zwłaszcza tych z użytkowników wieczystych, którzy prawo to nabyli na rynku wtórnym. Zgodnie z postanowieniami art. 236 KC oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste następuje na okres od 40 do 99 lat. Ponieważ prawo to powstało w 1961 roku część zawartych wówczas umów o odd...