Okres letniej kanikuły, która w tym roku pechowo wypada przed zapowiedzianymi na 9 października wyborami parlamentarnymi nie powstrzymuje części posłów przed chaotycznymi nieco próbami załatwienia kilku spraw, na których załatwienie było sporo czasu w trakcie kadencji. Czym kończy się legislacyjna gorączka wiedzą wszyscy – uchwalana pod jej wpływem prawo zwykle wymaga pilnych nowelizacji, o których potrzebie wiadomo czasem jeszcze przed uchwaleniem proponowanych zmian.
Użytkownicy wieczyści nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a przynajmniej część z nich z uwagą i rosnącym zainteresowaniem śledzą pomysły parlamentarzystów związane z możliwością przekształcenia tego prawa w prawo własności nieruchomości. Tylko nieliczni jednak wiedzą, skąd ta gorączka, jakie są przyczyny wysypu pomysłów, z których większość to jedynie nieudolne próby załatwienia bieżącego problemu bez oglądania się na długofalowe skutki o racjonalności systemu prawa nie wspominając.
Podstawą uprawnień do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest aktualnie ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459 z późniejszymi zmianami). Postanowienia ustawy dają prawo przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jedynie ograniczonej liczbie użytkowników ściśle zdefiniowanych w art. 1 ustawy (osoby fizyczne w stosunku do nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe, garażami oraz nieruchomości rolnych, a także spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży). Przekształcenie prawa jest co do zasady w świetle postanowień ustawy odpłatne jednak postanowienia art. 4 ustawy nakładają na właściwe organy (reprezentujące właścicieli gruntów) obowiązek udzielenia szeregu bonifikat związanych z ustaloną opłatą. Jednak pilna zmiana ustawy jest konieczna i to z dwóch co najmniej powodów.
Po pierwsze w dniu 26 stycznia 2010 roku zapadł Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygnaturze K 9/08 (opublikowany w Dzienniku Ustaw dnia 8 lutego 2010 roku (Dz. U. nr 21 poz. 109), który stwierdził, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy (o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności) w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji orzekając jednocześnie, że przywołane przepisy tracą moc z upływem 18 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, czyli w dniu 8 sierpnia 2011 roku. Od tej daty właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego nie będą miały obowiązku udzielać bonifikat z tytułu odpłatności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Po wtóre zgodnie z postanowieniami art. 1 ust. 5 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osoby uprawnione mogą występować z żądaniem przekształcenia do dnia 31 grudnia 2012 roku. Po tej dacie wniosek o przekształcenie nie będzie musiał być rozpoznany pozytywnie.
Uprawnieni w świetle ustawy użytkownicy wieczyści mają zatem bardzo mało czasu na dokonania przekształcenia z bonifikatą oraz niewiele więcej na bezwzględnie skuteczne wystąpienie z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Ci, którzy nie zdążą muszą się liczyć z kolejnymi aktualizacjami wysokości opłat rocznych.